Mury Watykanu
Sercem Watykanu jest oczywiście Bazylika św. Piotra, która wg tradycji stanęła na miejscu ukrzyżowania i grobu Apostoła. W grotach pod bazyliką znajdują się również groby innych papieży, w tym Jana Pawła II.
Bazylika św. Piotra
Na centralnym miejscu Placu św. Piotra przed bazyliką stoi Obelisk Watykański, który wg tradycji był świadkiem męczeńskiej śmierci św. Piotra i pierwszych chrześcijan. Na tym placu 13 maja 1981 został postrzelony przez zamachowca Papież Jan Paweł II.
Widok na Plac św. Piotra
Muzea Watykańskie
Stoję przed szyszką z brązu, która niegdyś znajdowała się przed pierwszą Bazyliką św. Piotra a obecnie znajduje się na Dziedzińcu Szyszki w Muzeach Watykańskich
W Sali Sobieskiego jest eksponowany obraz Jana Matejki: "Jan III Sobieski pod Wiedniem", przekazany przez artystę w grudniu 1883 papieżowi Leonowi XIII jako dar narodu polskiego
Poczta Watykańska
Koloseum
Nieopodal Koloseum znajduje się Łuk Konstantyna Wielkiego, zbudowany w latach w latach 312 – 315 dla uczczenia dziesięciolecia sprawowania władzy przez cesarza Konstantyna. Ten pomnik chwały Konstantyna Wielkiego jest budowlą o szerokości 25,7 m, wysokości 21,0 m i murach grubości 7,4 m. Łuk ten był inspiracją dla wielu późniejszych monumentów.
Łuk Konstantyna Wielkiego
Koloseum i Łuk Konstantyna Wielkiego
Forum Romanum to serce starożytnego Rzymu. Był to najstarszy w Rzymie plac miejski, przy którym znajdowały się budowle związane z działalnością polityczną, religijną, sądowniczą i handlową. Początki Forum Romanum sięgają VII w. p.n.e., swój rozkwit osiągnęło w okresie cesarstwa rzymskiego, upadło po najeździe Wizygotów w 410 r., chociaż jeszcze do VIII w. stanowiło miejsce zebrań mieszkańców Rzymu. Później stało się miejscem pozyskiwania budulca dla innych nowo wznoszonych budynków w mieście, następnie służyło za pastwisko dla bydła. Dopiero w XIX w. rozpoczęto badania archeologiczne i prace wykopaliskowe, które są prowadzone do dzisiaj.
Forum Romanum
Przy Forum Romanum znajduje się Łuk Tytusa zbudowany dla uczczenia zwycięstwa Wespazjana i Tytusa w wojnie z Żydami i zdobycia Jerozolimy. Łuk zbudowano pod koniec I w.n.e. Łuk Tytusa jest został zbudowany z białego marmuru, ma wysokość 15,4 m, szerokość 8,30 m i głębokość 3,35 m, z jedną bramą przejazdową.
Na rzymskim Kapitolu znajduje się m.inn. Pałac Senatorów, ze stojącym przed nim pomnikiem Marka Aureliusza. Pałac Senatorów jest obecnie siedzibą Rady Miejskiej. Fasadę Pałacu Senatorów zdobią schody które są dziełem Michała Anioła. Pośrodku placu stoi wykonany z brązu pomnik Marka Aureliusza na koniu, pochodzący z II w.n.e. Pomnik zachował się do naszych czasów tylko dlatego, ponieważ uważano że przedstawia cesarza Konstantyna.
Muzea Kapitolińskie. Co prawda po obejrzeniu zbiorów Muzeów Watykańskich czułem wręcz przesyt sztuką, niemniej odwiedziłem też Muzea Kapitolińskie w zasadzie w jednym celu - żeby obejrzeć oryginał słynnej Wilczycy Kapitolińskiej.
Muzea Kapitolińskie
Wilczyca Kapitolińska. Rzeźba wykonana przez Etrusków jest datowana na V w. p.n.e., postacie chłopców dodano w XV w. Jak głosi legenda, wilczyca miała wykarmić Romulusa i Remusa, założycieli Rzymu.
Panteon, pierwotnie świątynia poświęcona "wszystkim bogom", jest jedną z najlepiej zachowanych budowli z czasów starożytnego Rzymu. Świątynię ufundował cesarz Hadrian w 125 r. n.e., na miejscu wcześniejszej, z 27 r. p.n.e. która została zniszczona podczas pożaru Rzymu w 80 r.n.e. Przez kolejnych 1300 lat Panteon był największą budowlą kopułową na świecie. W 609 r. cesarz Fokas podarował Panteon papieżowi Bonifacemu IV, który przekształcił go w kościół chrześcijański pw. Santa Maria ad Martyres – Najświętszej Marii Panny od Męczenników, dzięki czemu świątynia nie podzieliła on losu innych świątyń starożytnego Rzymu.
Panteon
Bazylika, zgodnie z tradycją, została wybudowana na miejscu pochowku św. Pawła. Najpierw nad grobem Apostoła powstała kapliczka, która przetrwała do czasu wybudowania w latach 386-440 bazyliki. W 1823 r. wskutek zaprószenia ognia bazylika spłonęła niemal w całości, jednak została odbudowana zgodnie z pierwotnym kształtem. W 1980 roku Bazylika św. Pawła za Murami została wpisana na listę światowego dziedzictwa UNESCO.
W centralnym punkcie bazyliki znajduje się sarkofag ze szczątkami św. Pawła, aby do niego dotrzeć trzeba zejść kilka schodków poniżej poziomu posadzki. Nad grobowcem Apostoła znajduje się też przeszklona urna z umieszczonym w niej łańcuchem, którym wg tradycji był skuty św. Paweł gdy przebywał w Rzymie jako więzień.
Bazylika św. Pawła za Murami
Z bazyliką wiąże się także inna ciekawostka: umieszczono w niej portrety wszystkich papieży, od św. Piotra do Benedykta XVI. Powtarzana turystom legenda głosi, że gdy w bazylice zabraknie miejsca na kolejne portrety - nastąpi koniec świata. Sprawdziłem - jest miejsce jeszcze na 7 wizerunków kolejnych papieży ;-)
Jednym z najstarszych kościołów w Rzymie jest Santa Maria in Cosmedin, kościół zbudowany w VI w., pod którym znajduje się jeszcze starsza świątynia, która - jak twierdził przewodnik w tym kościele, jest najstarszą chrześcijańską świątynią w Rzymie. W przedsionku kościoła znajdują się słynne Usta Prawdy, a w samym kościele - relikwie św. Walentego - tego od Walentynek ;-)
Usta Prawdy to liczące sobie ponad 2 tysiące lat okrągłe oblicze bóstwa, które obecnie znajduje się w przedsionku kościoła Santa Maria in Cosmedin w Rzymie. Wg średniowiecznej legendy, jeżeli kłamca włożył swoją dłoń w usta rzeźby - została mu ona odgryziona ;-)
Kościół Santa Maria in Cosmedin
Kościół Santa Maria in Cosmedin, relikwie św. Walentego.
Piramida Cestiusza jest to grobowiec rzymskiego ekwity – pretora Gajusza Cestiusza Epulona, zbudowany ponad 2 tysiące lat temu - w 12 r.p.n.e. Piramida ma 37 m wysokości, wg tradycji zbudowano ją w 330 dni.
Piramida Cestiusza
Jeden z pomników przy schodach Pałacu Senatorów
Schody Hiszpańskie znajdujące się przy Placu Hiszpańskim a przed kościołem Trinita dei Monti (św. Trójcy) to jedne z najdłuższych i najszerszych schodów w Europie. Mają 138 stopni, ich budowę ukończono w 1725 r. Nazwa schodów i placu jest związana z lokalizacją ambasady hiszpańskiej. Na Schodach Hiszpańskich odbywają się pokazy mody, wiosną zdobi je dekoracja z kwiatów z okazji Festiwalu Kwiatów, a zimą w czasie Bożego Narodzenia na ich tarasie umieszcza się szopkę.
Najstarszym i największym cyrkiem starożytnego Rzymu był Circus Maximus. Dzisiaj, pomimo istnienia przez ponad tysiąclecie, praktycznie nic już z niego nie pozostało. Nazwa "cyrk" jest może nieco myląca, szczególnie w odniesieniu do jego dzisiejszego znaczenia. Bliższym nam słowem byłby hipodrom, bowiem miały tam miejsce przede wszystkim wyścigi rydwanów. Początki Circus Maximus (czyli: Cyrku Największego) sięgają VI w.p.n.e., natomiast ostatnie igrzyska zostały tam rozegrane w 550 r.n.e. W cyrku mogło się pomieścić 250 tysięcy widzów.
Victorianum - to ogromy Pomnik Wiktora Emanuela II przy Piazza Wenezia. Pomnik został wzniesiony na pamiątkę zjednoczenia Włoch i symbolizuje najwyższe wartości Ojczyzny i Narodu. Prace przy pomniku rozpoczęto w roku 1885, ale ukończono go dopiero 40 lat później. Centralne schody prowadzą do Ołtarza Ojczyzny i Grobu Nieznanego Żołnierza. Pośrodku wznosi się pomnik Wiktora Emanuela II na koniu. Cały pomnik ozdobiony jest bogatą symboliką.
Jedną z najsłynniejszych fontann Rzymu jest usytuowana w centrum Placu Navona Fontanna Czterech Rzek (Fontana dei Quattro Fiumi). Zbudowana w latach 1650-1651 symbolizuje cztery rzeki z czterech kontynentów: Nil, Dunaj, La Plata i Ganges. Elementem fontanny jest egipski obelisk pochodzący z ruin Cyrku Maksencjusza. Fontanna została wzniesiona na zlecenie papieża Innocentego X.
Bazylika Santa Maria in Aracoeli. W miejscu obecnej bazyliki mieściła się niegdyś świątynia Junony. W VI w. na jej miejscu zbudowano kościół Santa Maria in Capitolio, który w 1250 r. został przebudowany i otrzymał nową nazwę, która przetrwała do dzisiaj: Santa Maria in Aracoeli. Do bazyliki prowadzą monumentalne schody. Sama bazylika jest podzielona na trzy nawy za pomocą pochodzących z różnych antycznych budowli 22 kolumn. Świątynia słynęła przede wszystkim z Santo Bambino – piętnastowiecznej figurki Dzieciątka Jezus, która według tradycji była wyrzeźbiona z drzewa oliwnego pochodzącego z Ogrójca. Figurka została skradziona w 1994 r., obecnie w kościele wystawiona jest jej kopia.
Przy Via dei Condotti znajduje się Caffe Greco, kawiarnia założona w 1760 r., w której m.inn. gościli najwybitniejsi Polacy. Bywali tutaj m.inn. Adam Mickiewicz, Cyprian Kamil Norwid, Henryk Sienkiewicz, Stefan Żeromski, Włodzimierz i Kazimierz Temtajerowie.
Tempi di Vesta, świątynia sprzed 2 tysięcy lat w rzeczywistości była poświęcona Herkulesowi, a swoją obecną nazwę - Świątyni Westy - zawdzięcza jedynie swojemu kształtowi, podobnemu do świątyni Westy, która znajdowała się na Forum Romanum.
Posąg Augusta
Przed dworcem w Rzymie
Etruskowie byli ludem zamieszkującym w starożytności część obecnych Włoch. W pobliżu Cerveteri, miasteczka leżącego nieopodal Rzymu, znajdują się ich imponujące grobowce, które zostały wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Grobowce pochodzą od VII do I w. p.n.e, liczą więc sobie ponad 2 tysiące lat.
Cmentarzysko Etrusków w Cerveteri
Museo Nazionale Cerite w Cerveteri, gdzie są prezentowane eksponaty związane z kulturą i sztuką etruską.
Muzeum Etrusków w Cerveteri
Widok na Bazylikę św. Piotra.
Bazylika św. Piotra.
Co środę w Watykanie ma miejsce audiencja generalna u Papieża.
Audiencja generalna u Papieża.
Fontanna na Placu św. Piotra
Bazylika św. Piotra. Grób Jana Pawła II.
Nieopodal Bazyliki św. Piotra znajduje się Zamek św. Anioła, który jest nawet połączony z bazyliką podziemnym korytarzem. Budynek, który został wybudowany w 139 roku, pierwotnie był mauzoleum cesarza Hadriana, później pełnił szereg innych funkcji. W VI wieku podczas zarazy panującej w Rzymie papież Grzegorz I ujrzał postać anioła nad tą budowlą, wówczas zmienił jej nazwę na Zamek Świętego Anioła. Obecnie znajduje się tam m.inn. niewielka wystawa dawnej broni, trafiłem też na wystawę ikon, ale wybrałem się tam głównie dla widoków, jakie rozpościerają się ze szczytu zamku na miasto. Oświetlony zamek bardzo ładnie wygląda w nocy.
Zamek św. Anioła
Rzeźby na moście prowadzącym do Zamku św. Anioła
18 maja 2011 roku, w 91 rocznicę rocznicę urodzin Papieża Jana Pawla II, nieopodal Roma Termini stanął jego pomnik "Conversazioni" /pol.: "Konwersacje"/, autorstwa Oliviera Rainaldiego. Pomnik kilka miesięcy temu wzbudzał olbrzymie kontrowersje. Krytykowano jego "zbyt nowoczesny wygląd i formę. Przed pomnikiem odbywały się demonstracje zwolenników jego usunięcia i zastąpienia go inną rzeźbą upamiętniającą Jana Pawła II.
Piazza del Popolo. W Rzymie jest całe mnóstwo interesujących placów, wokół których znajdują się prawdziwe architektoniczne perełki. Jednym z nich jest Piazza del Popolo. Piazza del Popolo /pol.: Plac Wszystkich Ludzi/ słynie m.inn. z dwóch identycznie wyglądających i znajdujących się obok siebie kościołów: Santa Maria dei Miracoli i Santa Maria dei Montesanto, oraz umieszczonego na środku placu starożytnego, liczącego sobie ponad 3 tysiące lat obelisku, który w Heliopolis wzniósł Ramzes II, a do Rzymu sprowadził cesarz Oktawian August. Przez wiele lat, aż do 1826 roku, na Piazza del Popolo miały miejsce publiczne egzekucje, w dodatku przeprowadzane w brutalny sposób.
Santa Maria dei Miracoli i Santa Maria dei Montesanto na Piazza del Popolo
Piazza del Popolo
Trinita dei Mont
San Giovanni in Laterano, czyli Bazylika św. Jana na Lateranie, jest to druga pod względem ważności bazylika we Włoszech, zaraz po Bazylice św. Piotra. Jest to katedra biskupa Rzymu, czyli - Papieża. To tutaj nowo wybrany Papież odprawia swoją pierwszą mszę. Bazylika była częścią rezydencji papieży od 314 aż do 1377 roku, kiedy papież Grzegorz XI przeniósł siedzibę papieską do Watykanu. Bazylika przez kolejne stulecia była wielokrotnie przebudowywana.
Bazylika św. Jana na Lateranie
Piazza Navona to prawdopodobnie najpiękniejszy barokowy plac Rzymu. Przed wiekami mieścił się tutaj Stadion Domicjana, w którym odbywały się zawody atletyczne. Dzisiaj ten plac jest znany przede wszystkim z Fontanny Czterech Rzek i kościoła św. Agnieszki, który, jak głosi legenda, stoi na miejscu domu publicznego, w którym w 304 roku wystawiono na próbę wiarę późniejszej świętej.
Kościół św. Agnieszki na Piazza Navona
Fragmenty dawnego Pałacu Laterańskiego. Mieszczą się tam Scala Santa i Santa Sanctorium czyli Święte Schody i Najświętsze Miejsce.
Kaplica św. Wawrzyńca
Santa Sanctorium, Najświętsze Miejsce znajdujące się w kaplicy św. Wawrzyńca, mieści w sobie wiele relikwii, z których najcenniejszą jest wizerunek Chrystusa, który miał powstać w sposób nadnaturalny i być wspólnym dziełem św. Łukasza - i anioła.
Wg chrześcijańskiej tradycji, Scala Santa - Święte Schody są to schody po których Jezus wszedł do domu Piłata na sąd. Miała je przywieźć z Jerozolimy św. Helena, matka cesarza Konstantyna. Schody są okryte drewnianą okładziną, żeby żadna stopa nie mogła dotknąć stopni po których stąpał Chrystus. Wejść po schodach można tylko na kolanach. Pokonałem tę drogę, chociaż nie było łatwo;-)
Scala Santa
W 1943 roku Czesław Miłosz, opisując zagładę warszawskiego getta, napisał wiersz "Campo di Fiori", w którym przywołał obraz straconego na tym rzymskim placu Giordano Bruno. W 1887 na Campo de' Fiori ustawiono pomnik Giordano Bruno, postaci, jak się dzisiaj wydaje, mocno kontrowersyjnej, spalonego na tym placu w 1600 roku. A sam plac niewiele się zmienił od tamtego czasu, utrwalonego w wierszu Miłosza: nadal handluje się tutaj kwiatami i owocami. Ale także plastikowymi pamiątkami dla turystów...
Nieopodal Piazza del Popolo, na niewielkim wzgórzu, znajdują się Ogrody Pincio. Ogrody istniały w tym miejscu już w czasach starożytnych, ale te współczesne pochodzą z początku XIX wieku. W ogrodach znajduje się szereg rzeźb, jest tam m.inn. obelisk wzniesiony przez cesarza Hadriana, a także XIX-wieczny zegar wodny.
Zegar wodny w Ogrodach Pincio
Ogrody Pincio
Ogrody Pincio, obelisk wzniesiony przez cesarza Hadriana.
Bazylika św. Cecylii na Zatybrzu
Trastevere /pol.: Zatybrze/ jest uznawane za najstarszą część Rzymu, a jej mieszkańcy podobno uważają się za jedynych prawdziwych Rzymian ;-) Dzielnica położona nieco z dala od turystycznych szlaków ma swój niepowtarzalny urok. Trastevere jest pełna wąskich, brukowanych uliczek. Dzięki jeszcze niewielkiemu turystycznemu skomercjalizowaniu, możemy bez trudu skosztować lokalnych specjałów, a nie jedynie serwowaną głownie pod turystów "pasta - pizza" ;-) Na Zatybrzu jest sporo dawnych kościołów, ale także warsztatów usługowych i barów dla miejscowych. Nie dziwi nawet suszące się za oknem pranie ;-)
Zatybrze
Basilica di Santa Maria in Trastevere /pol.: Bazylika Najświętszej Maryi Panny na Zatybrzu/ jest to wg tradycji najstarszy chrześcijański kościół w Rzymie, założony w 217 roku. Wg zachowanych przekazów, to właśnie w tym kościele po raz pierwszy jawnie odprawiono Mszę Świętą. Jest to też najstarszy kościół na świecie poświęcony Matce Boskiej. Kościół przez wieki był przebudowany i odnawiany, dzisiejsza budowla pochodzi z XII wieku, wznosi się na fundamentach z 340 roku. Na posadzce kościoła znajduje się mozaika z XI wieku, a fasada jest ozdobiona mozaikami z XII wieku. Basilica di Santa Maria in Trastevere jest od dawna związana z Polską: każdy kardynał jest honorowym opiekunem jednego z rzymskich kościołów, bazylika na Zatybrzu tradycyjnie należy do kardynałów z Polski.
Bazylika Najświętszej Maryi Panny na Zatybrzu
Fontanna di Trevi
Pomnik św. Katarzyny ze Sieny, patronki m.in. Sieny, Włoch - i Europy.
Palazzo Pubblico, pałac wybudowany w latach 1297-1310, który początkowo był siedzibą władz miejskich, obecnie mieści się tam muzeum. Przy pałacu w latach 1338-1348 wybudowano Torre del Mangia, wieżę z dzwonnicą o wysokości 102 metrów.
Piazza del Campo to XIII wieczny, wybrukowany czerwoną cegłą rynek tego miasta, o oryginalnym i charakterystycznym kształcie. Przy rynku znajduje się Palazzo Pubblico, pałac wybudowany w latach 1297-1310, który początkowo był siedzibą władz miejskich, obecnie mieści się tam muzeum. Przy pałacu w latach 1338-1348 wybudowano Torre del Mangia, wieżę z dzwonnicą o wysokości 102 metrów.
Palazzo Pubblico
Piazza del Campo
Fontanna Fonte Gaia
Duomo di Siena - Katedra w Sienie została wybudowana w latach 1215-1264, ale już wcześniej, przynajmniej w IX wieku istniały w tym miejscu zabudowania sakralne, w tym kościół i pałac biskupi. W roku 1339 roku rozpoczęto prace mające na celu przekształcić katedrę w największy chrześcijański kościół na świecie, niestety epidemia zarazy w 1348 roku pokrzyżowała te plany. Pozostała po tych planach nieukończona fasada przyszłego kościoła stanowi obecnie taras widokowy i świadczy o śmiałości zamierzeń jej twórców.
Katedra w Sienie
Siena
Kościół św. Dominika w Sienie, gdzie przechowuje się głowę św. Katarzyny ze Sieny, patronki m.in. Sieny, Włoch - i Europy.
Kościół św. Dominika w Sienie
Kościół św. Dominika w Sienie, relikwiarz z głową św. Katarzyny ze Sieny, patronki m.in. Sieny, Włoch - i Europy.
Asyż
Bazylika św. Franciszka
Dawna świątynia Minerwy, którą adaptowano na kościół Matki Bożej z Lourdes. Z starożytnej świątyni pozostała jedynie fasada w porządku korynckim.
Plac Ratuszowy
Bazylika św. Klary
Krzyż z San Damiano
Rzeźby przed Bazyliką św. Klary
Zamek Rocca Maggiore
Okolice Asyżu
Campello sul Clitunno -tutaj rosną oliwki ;-)
Antico Frantoio Carletti, mała tradycyjna rodzinna tłoczarnia oliwy z oliwek w Campello sul Clitunno
Oliwę robi się tutaj tak samo od 200 lat, jeżeli nie liczyć użycia energii elektrycznej. Oliwki nadal mielą te same duże młyńskie kamienie z granitu. Zapach i smak - niesamowity.
