Das KL Stutthof war ein deutsches Konzentrationslager, 37 Kilometer östlich von Danzig bei Stutthof. Es wurde mit dem deutschen Angriff auf Polen ab dem 1. September 1939 zunächst als Zivilgefangenenlager errichtet. Am 1. Oktober 1941 wurde der Status des Lagers geändert, als Sonderlager Stutthof unterstand es fortan der Danziger Gestapo. Am 29. Januar 1942 erhielt Stutthof als Konzentrationslager der Stufe I den Status, den es bis Kriegsende behalten sollte.
"WRZOSY" Sosny zapamiętały dzieje waszej zbrodni Te salwy wiecznie będą huczały w ich szumie... Kiedyś, po latach stanie tutaj ktoś z przechodni Zasłucha się w śpiew koron i głos ich zrozumie. I wydrzemy najświętsza tajemnice wrzosom Jak tu zgjnęli bracia nasi dla ojczyzny, znowu spłyną ofiarnej krwi czerwoną rosą znów rozerwą się ziemi swieże jeszcze blizny. *Ten szum ogniem owionie każde polskie serce, młody las, z krwi wyrosły, skamienieje grozą i na Boży Sąd pozwie was - narod -mrdercę i świadczyć każe piaskom,popiołom,obozom ! Kamienie wołać będą,wichrem jękną sosny, otworzą się wśród lasów nieznane mogiły... Szumy w niebo popłyną niby psalm żałosny, Uderzą w jego progi i będą świadczyły ! <Franciszek Fenikowski>
Штуттгоф ( концентрационный лагерь ) * Штуттгоф - Нацистский концентрационный лагерь. Создан в 1939 году вблизи Штуттгофа, На востоке от Данцига. За годы войны в этот лагерь попали около 110 тысяч заключённых , из которых около 65 тысяч были убиты .
Stutthof Concentration Camp * Stutthof Obóz koncentracyjny
Stutthof concentration camp * Stutthof was the first concentration camp built by the Nazi Germany regime outside of Germany. Completed on September 2, 1939, it was located in a secluded, wet, and wooded area west of the small town of Sztutowo . The town is located in the former territory of the Free City of Danzig, 34 km east of Gdańsk, Poland. Stutthof was the last camp liberated by the Allies, on May 9, 1945. More than 85,000 victims[1] died in the camp out of as many as 110,000 people deported there.
Od początku istanienia obozu, czyli od 2 wrzesnia 1939 r. do czasu zakończenia jego działalności, czyli 9 maja 1945 r. w obozie zarejestrowano około 110 000 więźniów. Najliczniejszą grupę stanowili Żydzi, których łącznie było około 50 500 osób. Wśród pozostałych narodowości przeważali Polscy (30 - 35 000), Rosjanie i Niemcy (kilka tysięcy osób), Francuzi, Łotysze, Litwini, Norwegowie i Duńczycy (po kilkaset przedstawicieli). Śmierć poniosło około 65 000 więźniów KL Stutthoff.
Wieża strażnicza.
Stary Obóz został zamknięty wysokim ogrodzeniem z drutu kolczastego. W celu zabezpieczenia się przed ewentualnymi ucieczkami więźniów postawiono wzdłuż ogrodzenia 4 wieżyczki strażnicze z posterunkami SS, wyposażonymi w broń maszynową.
Włodzimierz Wnuk- przypomnieć ; "Na osi dźwięki uderzające i drzewa upaść , obozowisko ogromny nabiera kształtu w lesie w pobliżu wybrzeża. Kolumny wycieńczonych ludzi wyginania się pod ciężarem cegły i żelazne pręty , olbrzymie pnie sosnowe pocięte na ramionach , miażdżąc je na ziemię. Otoczone drutem kolczastym, długi szereg koszar wyrasta z ziemi rozliczone w pocie i trudzie, więźniów. Lufy karabinów maszynowych blask gdy zamrożone straży stoją przez , na świecie około skutych lodem nawet ich sople formy oddech. Unosić się nad obozem są pulsujące słupy dymu - jak na razie jeszcze , że normalny dym z palonego drewna" . Żródło: Stutthof - Historyczne Przewodnik Tadeusza Skutnika * Włodzimierz Wnuk (ur. 15 maja 1915 w Zakopanem, zm. 7 września 1992) – polski pisarz i publicysta. W latach 1939-1941 więziony w niemieckich obozach koncentracyjnych (Stutthof, Sachsenhausen i Mauthausen-Gusen).
NOWA KUCHNIA Budynek nowej kuchni pwstał w 1944r. w ramach planowanej przebudowy obozu Stutthof. Przeznaczony był na wykonywanie psiłków dla ok.1000 000 więżniow. Nigdy jednak nie został wykorzystany zgodnie ze swym przeznaczeniem. Pełnił rolę magazynu, a pod koniec sierpnia 1944 r. tymczasowo stał się miejscem zakwaterowania grupy więźniów żydowskich. Neue Küche Pwstał den Bau einer neuen Küche im Jahre 1944. unter den vorgeschlagenen Wiederaufbau des Lagers Stutthof. Sollte bis etwa 1000 psiłków für 000 Gefangene zu tragen. Es hatte in Übereinstimmung mit den vorgesehenen Zweck verwendet werden. Diente als Lager, und am Ende August 1944 wurde zu einem Ort der Beherbergung von Gästen Gruppe von jüdischen Häftlingen.
PRZECHODNIU PAMIETAJ ! W tym miejscu Hitlerowcy palili ciała zamordowanych więżniów Stutthofu. UCZCIJ PAMIĘĆ OFIAR
Muzeum Obozu Stutthof Brama Główna W oczekiwania na wejście 20.10
PSIARNIA W 1941r. wybudowano oddzielny budynek służący jako pomieszczenie dla psów służbowych. Na parterze znajdowały się pokoje SS- manów - opiekunów psów, w piwnicy zaś trzy różnej wielkości ,podzielone na boksy, pomieszczenia dla zwierząt. Pierwsze dziesięć psów wojskowych, wraz z ich opiekunami, skierowano do KL Stutthof 27 września 1942 r. z jednostki liniowej Waffen SS (SS- Infanterie-Ersatz-Bataillon Der Führer). * W maju 1943 r. w obozie znajdowało się 20 rasowych psów: owczarków niemieckich , bokserów, sznaucerów. Scepcjalnie żywione i pielęgnowane wykorzystywane były jako psy ochronne tropiące.Najlżejszy pies ważył więcej niż zagłodzony więzień - 26 kg. *
DOGHOUSE 1941 A SEPARATE BUILDING for the guard dogs was erected. In the groud floor there were rooms for the SS - soldiers that took care of the dogs, and in the basement three rooms of different sizes, divided into boxes for the animals. The first ten dogs and their carers were sent to Stutthof concentration camp from the line unit of Waffen SS SS - Infanterie - Ersatz - Bataillon "Der Führer " on 27 th September 1942. * In May 1943 there were 20 purebred dogs in the camp : German shepard dogs,boxers, schnauzers.They special food and care and were used as trail and guard dogs. The lightest of them weighed more than a starving inmate- 26 kg...
Tory kolejki wąskotorowej prowadzącej do Sztutowa
Rozkład kolejki wąskotorowej Nowy Dwór Gdański - Prwy Brzeg Wisły - Sztutowo.
Godzina 22.00 - wejście do muzeum.
Podeszwy
< Ks. Bronisław Komorowski> * Urodził się 25 maja 1889 roku w Barłożnie w powiecie starogardzkim. Uczył się w Collegium Marianum w Pelplinie, a następnie w gimnazjum w Chełmnie, gdzie 11 lutego 1910 roku złożył egzamin maturalny. * Po odbyciu studiów teologicznych w Seminarium Duchownym w Pelplinie przyjął 29 marca 1914 roku święcenia kapłańskie i 2 kwietnia rozpoczął prace duszpasterską jako wikariusz w Łęgowie. 1 maja 1915 roku został przeniesiony do parafii św. Mikołaja w Gdańsku. * 28 lipca 1924 roku biskup Edward O’Rourke powierzył mu obowiązki administratora kościoła św. Stanisława, który miał być świątynią dla Polaków mieszkających w Wolnym Mieście Gdańsku. 10 października 1937 roku biskup O’Rourke mianował księdza Komorowskiego proboszczem jednej z dwu nowoerygowanych polskich parafii personalnych, jednak po trzech dniach pod presją nacjonalistów niemieckich decyzje te zostały zawieszone. *
Dobiegający końca XX w. wpisał się do historii ludzkości jako czas największych tragedii wywołanych systemami i powrotu męczennikow. Ojciec Święty Jan Paweł II podczas pielgrzymki do naszej ojczyzny wyniósł do godności błogosławionych polskich męczenników z okresu II wojny światowej, 7 czerwca 1999r. w Toruniu Ks.Stefana Wincentego Frelichowskiego oraz 13 czerwca 1999r. w Warszawie 108 sług bożych wśród których znajduje się 7 więżniów obozu Stutthof. Czworo z nich zginęło w obozie Stutthof,dwie osoby w KL Sachsenhausen * Trzech polskich księży,którzy prowadzili działalność duszpasterską w diecezji gdańskiej na terenie Wolnego Miasta Gdańsk,poniosło śmierć w lasach stutthofskich w pierwszych miesiącach 1940r.,zginęli : Ks. Marian Górecki - prefekt Gimnazjum Polskiego im. J.Piłsuckiego oraz rektor kaplicy M.B. Częstochowskiej w Gdańsku w Nowym Porcie
JASKELAINEN MORITZ Geburtsort: Neuren Peterhof - Geburtsdatum: 23.April 1826 Letzter Wohnort: Neuren Peterhof,Kreis Leningrad Beruf: Lehrer, Dolmettscher Sterbedatum: 02. Januar 1944 - um 23,oo Uhr * JASKELAINEN MORITZ Miejsce urodzenia: Neuri Peterhof - Data urodzenia: 23 kwietnia 1826 Ostatnie miejsce zamieszkania: Neuri Peterhof(Sankt Petersburg) Leningrad Kreis Zawód: nauczyciel, Dolmettscher Data śmierci: 02 Styczeń 1944 - 23
Name: ALEXSANDER Vorname: JOHANNA Geb.am. 23.02.23 in: GELSANKIRCHEN Stand: Ledig Wohnort: AMSTERDAM ------------ Engewiesen am: 20.07.44 durch: K.L.Auschwitz im KL: Stutthof Grund: unbekannt Vorstrafen: keine
1. BORNSTEIN ROZSI - 30.10.1897 - KL Auschwitz 2. NORMANN MARTA - 24.12.1915 - KL Auschwitz 3. HOLZER TFIDA - 30.01.1926 - KL Auschwitz 4. ROTH ROZSI - 28.10.1908 - KL Auschwitz 5. GRONZ RRZSEBET - 18.02.1905 - KL Auschwitz 6. RESENFELD MARIAM - 11.08.1927 - KL Auschwitz 7. ALTMANN ANNA - 30.10.1927 - KL Auschwitz 8. ABRAHAMOWITZ SARI - 31.01.1926 - KL Auschwitz 9. ADLER MARGIT - 11.12.1922 - KL Auschwitz 10. AUSPITZ ROSE - 04.05.1905 - KL Auschwitz 11. AUSPITZ MAGDA - 31.07.1925 - KL Auschwitz 12. AUSPITZ KATALIN - 13.11.1881 - KL Auschwitz 13. ASZTALOS AGATA - 09.06.1881 - KL Auschwitz 14. ADLER MARGIT - 32.01.1914 - KL Auschwitz 15. ABELESZ EDITH - 22.07.1919 - KL Auschwitz 16. ABELESZ MARGIT - 25.11.1917 - KL Auschwitz 17. ADAM SZEREN - 02.09.1912 - KL Auschwitz 18. ADAM LILLA - 16.07.1927 - KL Auschwitz 19. ADAM MAGDA - 01.06.1923 - KL Auschwitz 20. A..? FRIEDA - 28.08.1928 - KL Auschwitz 21. A..? EDITH - 29.06.1927 - KL Auschwitz 22. A..? PIROSKA - 25.10.1909 - KL Auschwitz
KL-Stutthof- Więzień nr obozowy 31796 * "Który skrzywdziłeś człowieka prostego. Śmiechem nad krzywdą jego wybuchając, Gromadę błaznów koło siebie mając. Na pomieszanie dobrego i złego..." <Czeslaw Miłosz>
IMIONA KOBIET Miał swa Elsę Ludwik van... i ma swą wzniosłą Elsę – Louis... a kogo ja na pierwszy plan wysunąć mam wśród zgliszcz i ruin? Gdy staje przy zamglonym szkle żydowska Ester, Chawa, Maria, zakwita żywo na ich tle tyfus, kreca i malaria. Brutalnych słów, okrutnych słów użyłem widząc naszą Elsę. Zwyczajny krok, lecz ona znów przez Stutthof idzie i przez Belsen. Joanno, Mario, milion Ew zawoła w smukłość żeńskich imion. Nie dla mnie cisza, nie dla mnie śpiew, co przeszły drogi Oświęcimia. Miał swa Elsę Ludwik van... <Tadeusz Borowski > "Brutalnych słów, okrutnych słów użyłem widząc naszą Elsę. Zwyczajny krok, lecz ona znów przez Stutthof idzie i przez Belsen" Najprawdopodobniej to Elżbieta Becker – nadzorczyni obozu w Stutthof. Odznaczała się wyjątkową brutalnością w stosunku do więźniów. BOROWSKI TADEUSZ (1922–51) więzień obozów koncentracyjnych w Oświęcimiu * http://laboratorium.id.uw.edu.pl/europa_wg_auschwitz/eksperymenty_dziennikarskie/poezja_obozowa/imiona_kobiet
KANGINA ALEXANDRA Geb.am: 08.11.1891 ? in WiaSemka, KR.Smoleńsk Staatsang: Russin Wohnort d. Angehörigen; Mutter; Silejka geb.Fatma Adr.w.o. durch: Stapo Dirschau\Danzig Grund: Arbeitsflucht
KANGIN ALEKSANDRA (*08.11.1891 +?) Wiazemka k/Smoleńska
MICHAJLOW NIKOŁAJ (*23.01.1923 +?) ur. Leningrad * * * Михайлов Николай (*23.01.1923 +?) рад.Ленинград
Les Français prisonniers de Stutthof * Југословени - Стуттхоф затвореника * Die Häftlinge von Stutthof Französisch
Españoles - Stutthof presos * Belgier - Stutthof Gefangen
BONAS BOZO (* 24.01.1895( Klici +?) żona Josefa Lucic ( Triest / KL Buchenwald ) Więzień włoski ( Italia / Croatia )
BRECEVIC JOSIP (*16.03.1906 (Francovici) + ?) żona Euremija Legovic wiezień włoski ( Italia / Croatia )
KL Stutthof <Więżien nr. 92472> * KL Stutthof <Więżien nr.29610>
KL Stutthof - więzień nr. 29610
"Zostałyśmy wypędzone do krytego wagonu służącego do przewozu bydła . W takim niesłychanie brudnym wagonie podróżowało Nas 43 mężczyzn i 7 kobiet od niedzieli rano do wtorku rano po południu kiedy przybyliśmy do Gdańska mimo naszych niezliczonych prób i przypomnień nie otrzymaliśmy w czasie jazdy ani wody ani innych napojów. * Jako pożywienie dostaliśmy 3 kg. chleba na 3 osby i odrobnię marmolady . To było wszystko , najgorsze jednak było to,że w ciągu tych trzech dni nie pozwolono Nam an razu by wyjść z wagonu aby pójść na stronę" . <więźniarka duńska - Ragnhild Andersen>
SCHYKOWNY ( SZYKOWNY ) FELICJA (ur. 27.11.1923) pochodziła ze Starogardu (Hufenstrasse nr 8) ----------------------------------------------- POTRYKUS JOHANN ( JAN ) (ur. 10.11.1913) Pochodzacy z Gdyni (Gotenstrasse nr 35) ----------------------------------------------- SCHWARZ FRANZ (ur. 03.10.1910) Pochodzacy z Gdyni (Horst-Wessel-Strasse nr 91)
AAGE NIELSEN (ur. 1309.1911 ) Pochodziła z Kopenhagi(Kopenhagen), Stengade 17 Więźniarka z Danii ( Danemark ) ------------------------------------------------- GLAPIŃSKI MARIAN (ur. 29.11.1922 ) powiat Mogilno / Rypin --------------------------------------------------- BUKOWSKI SYLWESTER (ur. 31.12.1910 w Starogardzie) zamieszkały w Gdyni (Admiral-Scheer-Strasse 22a)
CZERWIŃSKI FRANZ (26.11.1905) Zamieszkały w Gdyni (Albert-Forsterstrasse 98 68 ----------------------------------------------- HAGEN ANTONI (ur. 17.05.1898 w Chorzelach, Przasnysz
KOZŁOWSKI ELIZABETH ( ELŻBIETA) (ur. 24.02.1921) w Grudziądzu Zamieszkała w Grudziądzu (Unter-Thernerstrasse 20) ----------------------------------------------------- POBŁOCKI JOHANN ( JAN ) (ur. 20.01.1908 w Lubieszynku (Klein Lipschin) Zamieszkały w Gdyni-Chyloni ( Nussstrasse 56)
ZIELIŃSKI ALOIS ( ALOJZY) ( ur. 26.05.1908 powiat Świecie ) Zamieszkały w Grudziądzu ------------------------------------------ WASZAK EDWARD (ur. 20.09.1920 w USA) Zamieszkały w Byczynie
PIOR ZBIGNIEW (*29.08.1920 +?) powiat Hrubieszów
Obóz koncentracyjny Stutthof pełnił szczególną rolę w stosunku do wielotysięcznej armii robotników przymusowych różnych narodowości zatrudnionych w zakładach przemysłowch i rolnictwie na terenie Pomorza Gd. Już od 1 pażdziernika 1941 r. w oparciu o rozkaz H.Himlera, R.Hildebrandt wraz z szefem policji bezpieczeństwa H.Willchem wyznaczyli Stutthof jako obóz pracy wychowawczej dla Okręgu Gdańsk - Prusy Zachodnie Od tej chwili gestapo zaczęło kierować do Stutthofu więźniów tzw. wychowawczych "Erziehung". Do tej kategorii należeli zarówno mężczyźni jak i kobiety, którzy uchylali się od prac na rzecz III Rzeszy ,zbiegli z miejsc przymusowej pracy, byli oskarżeni o jej złe wykonanie lub podejrzani o sabotaż. Na " wychowanie" gestapo kierowało także Polaków, którzy nie stosowali się do okupacyjnych przepisów gospodarczych między innymi za handel żywnością, kartkami żywnościowymi itp.
Stutthof w systemie obozów koncentracyjnych III Rzeszy
" W czerwonym trójkącie Twe wyznanie wiary obok w białym polu Twe imię - Imię jest numerem , lecz tak wielkim bez miary, że w żadnym nie zmieścisz go rymie. Odzież którą nosisz jest napiętnowana - życie Twe to praca maszyny Skrzypisz jak oś wozu żle nasmarowana - Twój widok to farsa lub kpiny. Cieszysz się na widok większej dawki - papieros upaja Cię dymem. Ruchy Twe cudaczne, jak przedśmiertne drgawki kończą się zwykle kominem " Wiersz nieznanego autora więźnia z białostockiego transportu
"TY JESTEŚ NUMEREM I ZDECHNIESZ TU KIEDY PRZYJDZIE NA TO CZAS,NIE PRĘDZEJ I NE PÓZNIEJ-PORZĄDEK MUSI BYĆ" Oświadczył SS-mam przybyłemu do obozu więzniowi rosyjskemu T.Soprunowowi. А. С. Пушкина Заключенный Я смотрю через решетку из моих сырой камере В молодой орел в неволе в одиночном; Мой бедный компаньон для окон turmy Devoured свое кровавое избиение клювом и крыльями. Лук и выбрасывает продукты питания, и по-прежнему смотрит на меня И они, похоже, нас, идея несет правило, Повестки глаза и кричать от усадьбы, Как будто он хотел бросить: "Обращение к нам время! Моя птица свободы, мы должны лететь туда, Если в верхней части облака в небе становится белым, Где края синего моря дал покрова и противотуманные фары, Где только ветры хулаёт и я! "
OZNACZENIA WĘZNIÓW STOSOWANE W OBOZIE KONCENTRACYJNYM W STUTTHOF * 1. Więzień poltyczny 2. Więzień aspołeczny 3. Więzień - członek sekty religilnej badaczy Pisma Świętego 4. Więzień kryminalny 5. Więzień homoseksualista 6. Więzień narodowości żydowskiej
FRAGMENT WYKAZU PIENIĘDZY NADESŁANYCH DO WIĘŹNIÓW I POTWIERDZENIE WPŁYWU TYCH KWOT DO KASY OBOZU 1. LÖKKE TRYGVE 2. BLAKSTVEDT AND.. 3. WASILEWSKI CZESŁAW 4. KOZLOWSKI STANISŁAW 5. MACH ALFONS 6. WERA JOHANN 7. MIKOLAJCZYK 8. NAREWSKA 9. ORLOWSKI 10. DZIEDZICZAK 11. SWIATEK STANISŁAW 12. KAMROWSKI 13. WEISANG WILHELM 14. KÖHNLECHNER BENEDYKT 15. OSSOWSKI BENEDYKT - 11.09.1902 16. CZAJKOWSKI KAZIMIERZ - 29.11.1907 17. GORA ANTON - 06.10.1902 18. GWIAZDA HELENA - 12.05.1889 19. PAWLOWICZ BRONISŁAWA - 16.10.1899 20. KOLACKI JOSEF - 18.03.1920 21. CIESIELSKI GEORG - 17.02.1885 22. KASZLEWICZ WŁADYSŁAW - 08.08.1925 23. MATUSZAK WACŁAW - 03.03.1900 24.BREDLIKIS JUOZAS - 17.02.1885 24. PUSKUNIGIS LEONAS - 25.03.1910 25. MATUSZKIEWICZ NIKODEM - 01.09.1917 26. SENTKOWSKI ALEXANDER - 15.10.1915 27. KRZEWSKI JERZY - 12.03.1910 28. CHOJNACKI MIECZYSŁAW - 30.12.1919 29. BUKOWSKI WALERAN - 12.09.1912 30. JURKIEWICZ ALEKSANDER - 09.12.1923 31. MAKOWSKI ALBIN - 23.08.1908
1. FOCINSKI CZESŁAW - 11.10.1913 2. CIESIERSKI BOLESŁAW - 06.03.1902 3. WARCHOL CZESŁAW - 03.03.1925 4. MILIK STEFAN - 28.08.1914 5. JAWORSKI STANISŁAW - 01.05.1905 6. MYSLIEWICZ JULIAN - 16.02.1928 7. LUCZYK JAN - 05.06.1911 8. KOWALCZYK RYSZARD - 01.01.1926 9. WISNIEWSKI TADEUSZ - 08.01.1925 10.KURKOWSKI JERZY - 15.10.1905 11. RUDZINSKI ADAM - 19.10.1906 12. DURKA TADEUSZ - 03.07.1919 13. FLIS STANISŁAW - 24.04.1905 14. TRACZ FELIKX - 09.07.1926 15. SZCZEPENSKI STEFAN - 06.04.1908 16. GORCZAK JULIAN - 29.07.1894 17. SZAR EUGENIUSZ - 14.03.1926 18. RYBAK JAN - 21.07.1927 19. OBRZYDOWSKI WITOLD - 11.11.1927 20. RUDNICKI JOSEF - 04.12.1929 21. RUDNICKI FRANCISZEK - 07.09.1902 22. BARTOSIAK KAZIMIERZ -01.03.1908 23. SZREDNCKI STEFAN - 19.02.1906 24. MICHALAK MARIAN - 28.10.1911 25. GRACZYK KAZIMIERZ - 15.01.1915 26. ANDRZEJAK JERZY - 19.07.1914 27. MANKIEWICZ MARIAN - 27.01.1891 28. SKIBE MACIEJ - 04.09.1914 29. BRODZINSKI ANTONI - 24.09.1927 * * *
1. IWANSKI KAROL - 01.02.1912 2. KRZYWICKI ZBIGNIEW - 17.08.1920 3. BRANDSTÄTER WILHELM - 05.06.1898 4. LEWANDOWSKI JOSEF - 18.08.1895-V.D. 5. HOFFMANN GUSTAV - 13.09.1899- R.D. 6. SZYTER JOHANN - 08.08.1922 7. RYTEL WOJCIECH - 26.03.1927 8. WASILIEW PAWEŁ - 05.11.1916 - RUSSE 9. LEWANDOWSKI ANTON - 12.11.1910 10.BRZOZOWSKI ALBIN - 14.09.1913 11. ALIJO KACHMUT - 23.05.1921 - RUSSE 12. KLOSS JOHANN -15.01.1921 13. KISCHETSCHKIN JURIJ - 05.11.1910 - RUSSE 14. KUZENKO GRIGORIJ - 01.01.1921 - RUSSE 15. DORODZINSKI CZESŁAW - 28.08.1917 16. KOAKIMOW WASSILIJ - 10.10.1911 - RUSSE 17. WOJEIK TADEUSZ - 09.04.1924 18. CESZKOWSKI JOSEF - 07.08.1913 19. ZBIKOWSKI ZBIGNIEW - 10.03.1921
1. FOCINSKI CZESŁAW - 11.10.1913 2. CIESIERSKI BOLESŁAW - 06.03.1902 3. WARCHOL CZESŁAW - 03.03.1925 4. MILIK STEFAN - 28.08.1914 5. JAWORSKI STANISŁAW - 01.05.1905 6. MYSLIEWICZ JULIAN - 16.02.1928 7. LUCZYK JAN - 05.06.1911 8. KOWALCZYK RYSZARD - 01.01.1926 9. WISNIEWSKI TADEUSZ - 08.01.1925 10.KURKOWSKI JERZY - 15.10.1905 11. RUDZINSKI ADAM - 19.10.1906 12. DURKA TADEUSZ - 03.07.1919 13. FLIS STANISŁAW - 24.04.1905 14. TRACZ FELIKX - 09.07.1926 15. SZCZEPENSKI STEFAN - 06.04.1908 16. GORCZAK JULIAN - 29.07.1894 17. SZAR EUGENIUSZ - 14.03.1926 18. RYBAK JAN - 21.07.1927 19. OBRZYDOWSKI WITOLD - 11.11.1927 20. RUDNICKI JOSEF - 04.12.1929 21. RUDNICKI FRANCISZEK - 07.09.1902 22. BARTOSIAK KAZIMIERZ -01.03.1908 23. SZREDNCKI STEFAN - 19.02.1906 24. MICHALAK MARIAN - 28.10.1911 25. GRACZYK KAZIMIERZ - 15.01.1915 26. ANDRZEJAK JERZY - 19.07.1914 27. MANKIEWICZ MARIAN - 27.01.1891 28. SKIBE MACIEJ - 04.09.1914 29.BRODZINSKI ANTONI - 24.09.1927
BUTOWSKi KAZIMIERZ Betrifft: Schutzhäftling Kasimir Butowski ,geb.am 04.03.1895 in Bresnow(Brzeźno Wielkie) Kr.Pr.Stargard(Starogard) Vorgang: Überstellung des B.mttels Sondertransporte am 27.09.1944 das dort.Lager. Butowski wurde am 31.08.1944 festgenommen,weil er im dringenden Verdacht steht,Mitglied der polnischen Geheimorganisation "Armia Krajowa" gewesen zu sein. Es wird vermutet,daß er illegale Flugschriften im Auftrage der genannten Organisation anfertigte. Butowski war bei dem Verlag der "Deutschen Rundschau" tätig und hatte dort Zinnlinien,die zum Anfertigen von Druckschriften benötigt werden,entwendet. Er besaß vor dem Kriege eine egene Druckerei und war in Westfalen bei einer polnischen Minderheitenzeitung tätig. Er gibt die Möglichkeit zu, die betreffenden Zinnlinien entwendet zu haben. Über den Verbleib der Zinnlinien kann er keine Angaben machen.
Fotokopie rysunków więżniów wykonane w obozie przedstawiających sceny z życia obozu.
1.Adamowitsch Ferdinand - nr. 16.513 2.Bobanez Michajlij - nr. 16 015 3.Bruc Gregorij - nr. 14 583 4.Diuch Feodor - nr. 17 410 5.Dwojacki Franz - nr. 16 400 6.Filatow Afram - nr. 15 544 7.Fjodorow Aleksander - nr. 14 650 8.Hawrysz Wassil - nr. 16 828 9.Jaswinski Ignatz - nr. 17 142 10.Krzyztofiak Bronisl.- nr. 15 214 19.Kozlowski Waclaus - nr. 70 29 20.Bombrych CZeslaus- nr. 48 40 21.Jakobtschiuk - nr. 16 536 22.Golembiewski - nr.14 336 23.Hosten - nr. 14 116 24.Przybylowitz - nr.30 33 25.Fielkiewicz - nr. 16 871 26.Meyer Peter - nr.14 501 27. Lips R. - nr. 16 696 28. Zaborodzy - nr. 17 409 29. Aufderheide - nr.17 532 30. Zbykowski - nr. 73 65 31.Przechodzen Leon - nr.17 113 32.Später Herm. - nr. 14 454 33. Konieczny Josef - nr. 17 876
1.ADAMOWITSCH FERDINAND?-?nr 16513 2.BOBANEZ MICHAJLIJ??-?nr 16015 3.BRUC GREGORIJ???-?nr 14583 4.DIUCH FEODOR???-?nr 17410 5.DWOJACKI FRANZ ??-?nr 16400 6.FILATOW AFRAM???-?nr 15544 7.FJODOROW ALEXANDER??-?nr 14650 8.HAWRYSZ WASSIL??-?nr 16828 9.JASWINSKI IGNATZ??-?nr 17142 10.KRZYSOSTANIAK BRONISLAW?-?nr 15214 11.MOROSOW NIKOlAJ??-?nr 16101 12.OSIPENKO MICHAEL??-?nr 17127 13.PEREPELIZIN IWAN??-?nr 15675 14.PRYCHOTZKO NIKOLAUS??-?nr 16629 15.TARRASSOW WLADIMIR??-?nr 14397 16.TOLUS ERNST???-?nr 13210 17.WERNOGORIN WASSILIJ??-?nr 17307 18.ZEMKA WIL.???-?nr 15097 19.KOZLOWSKI WACLAUS(WACŁAW)?-?nr 7029 20.BOMBRYCH CZESLAUS(CZESŁAW)?-?nr 4840 21.JAKOBTSCHIUK???-?nr 16536 22.GOLEMIEWSKI 23.HOSTEN???-?nr 14116
1.MAJEWSKI PIOTR??-?nr 18155 2.ANTOSCHENKO?JOSEF?-?nr 18040 3.PATZKE ADOLF??-?nr 17868 4.DUSCHINSKI EDMUND?-?nr 15597 5.DUDOK ALEXANDER?-?nr 19268 6.PRZYBYL IGNATZ??-?nr 19020 7.BARTOSZAK JOSEF?-?nr 20089 8.LEWANDOWSKI TADEUSZ?-?nr 18041 9.KOLCH KASIMIR??-?nr 17801 10.GAWRZYCH SIEGFRIED?-?nr 19303 11.WELIN KASIMIR??-?nr 20152 12.GUSINSKI JOSEF?-?nr 19554 13.KOSENTSCHUK VIKTOR?-?nr 14716 14.TICHANOW PAWEL?-?nr 15707 15.PORTNOI PAWEL?-?nr 17992 16.BOTTCHER REINHOLD?-?nr 15135 17.SIMANOWSKI GUSTAV?-?nr 17430 18.MIELE KARL??-?nr 14325 19.TAMASZEWSKI(TOMASZEWSKI) LEON?-?nr 20169 20.CHRABATSCH PAWEL ?-?nr 18409 21.PIEKARSKI BRONISLAW?-?nr 19016 22.FICNER STANISLAUS?-?nr 18348 23.KACZMAREK CZESLAW?-?nr 14278 24.NAGIEL WACLAV?-?nr 20104
PODOOBZOZY KL STUTTHOF W LATACH 1939 - 1945 * Podobozy i większe komanda zewnętrzne utworzone w latach 1939–1945 (poza filiami z więźniami żydowskimi) * Außenstelle Grenzdorf Außenstelle Matzkau Außenstelle Zeyersniederkampen Außenstelle Pröbernau Außenstelle Elbing des Zivilgefangenenlagers Stutthof Außenstelle Westerolatte Außenkommando Weßlinken Außenkommando Pelplin Außenkommando Ziegelei Zigankenberg Außenkommando Betonfabrik Danzig Außenkommando Adlershorst Neubauleitung-Saspe Danziger Kommando Außenkommando Neuteich Transportkommando Tiegenhof Außenkommando Lauenburg Außenstelle Hopeehill Außenkommando Pr.Stargard Außenkommando Schönwarling Außenlager Pölitz bei Stettin Außenarbeitslager Rosenberg Außenkommando Kleinbahn Tiegenhof Außenarbeitslager Danziger Werft Außenkommando Ziegelei Tiegenhof Außenarbeitslager Schichau Werft Elbing Außenarbeitslager Deutsche Werke Gotenhafen Außenkommando Rambau Außenkommando Althammer Außenkommando Botte-Botchin Außenkommando Bromberg Außenkommando Bromberg-Ost
Pismo z obozu filialnego w Botten(Bocień) z dnia 16.11.1944 r. Lista więźniów 1.Stern Irma (ur. 29.04.1903 )?-?nr 66061 2.Gottlieb Ida (ur. 05.07.1907)?-?nr 64677 3.Ausch Ilona (ur. 15.02.1905)?-?nr 63891 3.Rosenweig (ur. 01.06.1920 )?-?nr 65845 4.Handley Katalin (ur. 31.03.1908 )?-?nr 66614 5.Gabor Maria (ur. 31.07.1920)?-?nr 64737 6.Beck Irene (ur. 12.09.1897)?-?nr 63992 7.Lehr Malwine (ur. 01.10.1899)?-?nr 65333 8.Alexander Edit (ur. 23.08.1910)?-?nr 63913 9.Pick Klara (ur.23.03.1906)??-?nr 65650
Naczelnymi lekarzami KL Stutthof byli; dr Otto (1.11.1941r. – 30.04.1942 r.) SS-Hauptsturmführer dr Otto Heidl (28.04.1942 r. – 4.04.1945r.) Do lekarza obozowego należały też sprawy związane z chowaniem zmarłych więźniów. Do września 1942 ciała zmarłych więźniów chowano w masowych grobach na cmentarzu na Zaspie w Gdańsku. Od września 1942 były spalane w krematorium obozowym, którym kierował SS-Unterscharführer Hans Rach (w marcu 1945 roku pomagał mu SS-Unterscharführer Fritaz Peters).
* Other notable members of the SS staff at Stutthof were: Franz Christoffel, Alfons Glass, Erich Gust, Otto Haupt, Fritz Meier, Dr.Karl–Heinrich Meinck, Teodor Meyer, Franz Mielenz, Otto Neubauer, Albert Paulitz, Albert Schwatz, Werner von Schenk, Erich Thun, Wilhelm Vogler * Stutthof – Historic Guide by Tadeusz Skutnik, published by Krajowa Agencja Wydawnicza 1980r. *
KREMATORIUM Krematorium uruchomiono pod koniec sierpnia 1942r. Początkowo był to, umieszczony pod drewnianą wiatą, jeden metalowy piec opalany mazutem. Na przeł○omie 1942 i 1943r. niemiecka firma " Kori" zainstalowała dwa piece ceglane opalane koksem. Całość obudowano drewnianym barakiem,który spłonął pd koniec 1944r. * W nowo odbudowanych pomiezczeniach krematorium wykonywane były egzekucje na chorych Żydówkach. Uśmiercano je strzałem w potylicę. Prochy z pieców krematoryjnych wysypywano do wykopanego nieopdal krematorium dołu. Pod koniec kwiietnia 1945r. budynek częściowo zniszczyli uciekający z obozu SS-mani. W latach 50-tych XX w. został odbudowany i przeznaczony na cele wystawiennicze. *
Crematorium Ovens at Stutthof. * Piec krematoryjny w Sztutowie. * Od końca 1942 r. KL Stutthoff było miejscem, do którego zaczęto przywozić z gdańskiego okręgu gestapo Polsków z Pomorza aresztowanych za działalność w organizacji ruchu Oporu - Podokręgu Północnego AK, ogniw “Szarych Szeregów”, Związku Jaszczurczego, Tajnej Organizacji Pomorskiej “Gryf Pomorski”, Polskiej Armii Powstania. *
* W początkowej fazie istnienia obozów ciała więźniów , którzy zginęli lub zostali zamordowani zostali wywiezieni do Gdańska i pochowani w masowych grobów na cmentarzu Zaspa . * T.Skutnik " STUTTHOF HISTORIC GUIDE"
ROZSTRZELANI 11 STYCZNIA 1940 r. * 1. BUCZKOWSKI BRUNON ur. 28.02.1892r., Asesor Kolejowy 2. CHMIELECKI JÓZEF ur. 07.12.1885r., Murarz 3. GOŁEMBIEWSKI MAKSYMILIAN ur. 08.12.1895 r., Kolejarz 4. HALLMAN JAN ur. 03.06.1890 r., Kolejarz 5. KEMPIŃSKI MAKSYMILIAN ur. 04.10.1896 r., St. Asystent Kolejowy 6. BULIŃSKI ZYGMUNT ur.19.10.1889 r., Drogerzysta 7. LANGIEWICZ STANISŁAW ur. 20.10.1908 r., St.Asystent Kolejowy 8. ŁANGOWSKI BONIFACY ur. 05.05.1883 r., Notariusz 9. KRAMER GUSTAW ur. 06.06.1899 r., Inżynier Elektryk 10. KRĘCKI FRANCISZEK ur. 16.04.1883 r., Bankowiec 11. MACIEJEWSKI ANTONI ur.17.01.1884 r., Pracownik PKP 12. MASŁOCH JAN ur.27.05.1894 r., St.Asystent Kolejowy 13. NEŁKOWSKI WITOLD ur.13.03.1902 r., Kolejarz, Sekretarz Pol.Zrzeszenia Pracy 14. Ostrowski Kazmierz ur.11.02.1890 r., St. Asesor Kolejowy 15. Rogaczewski Franciszek ur.23.12.1892 r., Ksiądz Rektor 16. Rożankowski Aleksander ur. 1884 r., St.Radca Rady Portu 17. Szymański Władysław ur.05.04.1901 r., Ksiądz
ROZSTRZELANI 22 MARCA 1940r. * 1. BINNEBESEL ALFONS - ur.22.04.1902r. - Kolejarz 2. BLOCK ALOJZY - ur.22. 08.1916r. - syn Leona 3. BLOCK LEON - ur.11.04.1887r. - Urzędnik kolejowy 4. BORZYSZKOWSKI EDMUND - ur.1904r. - Nauczyciel 5. CIEPŁUCH FELIKS - ur.12.05.1905r. - Nauczyciel 6. CYMOREK RUDOLF - ur.11.11.1890r. - prac. Rady Portu 7. CZYŻEWSKI MIECZYSŁAW -ur.22.01.1885r. - drukarz 8. DETLAFF EDMUND - ur.07.09.1913r.- Asystent PKP 9. FILARSKI BERNARD - ur.09.08.1880r. - Stomatolog 10. 10. GARYANTYSIEWICZ ALFONS - ur.14.07.1906r 11.GIERSZEWSKI LEON,ZYGMUNT- ur.26.03.1880r.- Pocztylion Poczty Pol. 12.DOLDMANN STEFAN - ur.19.07.1897r. - Kupiec 13.GÓRECKI MARIAN -ur.21.05.1903r.- Ksiądz 14.GRABOWSKI LEON,ZYGMUNT -ur.26.03.1880r. - Kontroler Ruchu PKP 15.GREGORKIEWICZ JÓZEF -ur.03.03.11884r.- St. Asystent Kolejowy 16. GRIMSMANN WILHELM -ur.08.11.1883r. - Dziennikarz 17. GRIMSMANN ZYGMUNT - ur.02.05.1910r. - Asystent Pocztowy 18. JESIKIEWICZ JAN -ur.08.06.1916r. - Nauczyciel
EWAKUACJA PODOBOZÓW
WAKUACJA LĄDOWA * <Trasy ewakuacji więżniów z obozu centralnego 25.01. - 04.02.1945r.> * "Najczęściej stłaczano ich w dużych oborach, stodołach i kościołach, zabraniając miejscowej ludności udzielania jakiejkolwiek pomocy. Pochód opóźniali też więźniowie niezdolni do marszu. Tych, którzy nie dotrzymywali kroku maszerującej kolumnie, eskorta rozstrzeliwała". <Alfons Grelewicz - więżień nr 92 369 > * Pamiętnik pisany przez więźnia Alfonsa Grelewicza w czasie „Marszu Śmierci” – ewakuacji lądowej więźniów obozu koncentracyjnego Stutthof, która rozpoczęła się 25 stycznia 1945 r. * http://www.stutthof.pl/node/149 *
* Fotokopia fragmentów pamiętnika pisanego przez więźnia nr- 92 369- Alfonsa Grelewicza * <Wspomnienie - Witolda Nowickiego > więzień Stutthof nr.35 573 " W razie mojej śmierci proszę zawiadomić o tym moją żonę Irenę ..." *
* SYTUACJA MILITARNA NA FRONCIE WSCH. OFENSYWA ZIMOWA 12.01.1945r. * Dnia 12 .01. 1945r. rozpoczęła się wielka ofensywa Armii Radzieckiej. Duża szybkość posuwania się wojsk radzieckich zmusiła władze niemieckie do rozpoczęcia pośpiesznej ewakuacji Pomorza Gdańskiego. Dnia 16 Stycznia 1945r. wyższy dowódca policji i SS w Gdańsku F.Katzmann wydał rozkaz organizacyjny do planu "EVA-PALL" zakładającego ewakuację całej ludności Pomorza, również robotników przymusowych różnej narodowości oraz więzniów obozu koncentracyjnego Stutthof. *
25 Stycznia 1945r. wyruszyło na trasę tragicznego marszu . Ponad 11000 więzniów.Nie zachowano jednak planowanego porządku wymarszu, ani liczebności kolumn. Ostatecznie węzniów uformowano w 9 kolumn liczących od 800 do 1600 osób, z których dwie ostatnie wyszły z obzu 26 stycznia rano. * Beztroskie światło zalewa Piece i Bramę Śmierci Lecz nic nie wskrzesi popiołów. Po pięćdziesięciu latach Wciąż żywy Stoję w komorze gazowej. A świat dużo się nie zmienił Zmieniają się tylko miejsca i ofiary I ich krzyk się nie zmienił I nie zmienił się kolor krwi Którą podlewano róże Stutthofu I nie zmieniło się milczenie świata. <Adam Szyper> Stutthof, 1994
EWAKUACJA WIĘŹNIÓW KL STUTTHOF DROGĄ MORSKĄ 1945r.
25 stycznia 1945 roku komendant obozu koncentracyjnego Stutthof, Paul Werner Hoppe, zarządził rozpoczęcie ewakuacji obozu. http://ofiaromwojny.republika.pl/teksty/0032.htm
The door of the Stutthof Gas Chamber. * Drzwi komory gazowej Stutthof.
KOMORA GAZOWA * Zbudowana została w połowie 1943r. Początkowo służyła do dezynfekcji odzieży więżniów. Od końca czerwca 1944r. do końca pażdziernika 1944r. stała się miejscem straceń . Uśmiercono w niej gazem, cyklone B, w ramach akcji "Sonderbehandlung" niezdolnych do pracy Żydów, grupy polskich partyzantów z bałostocczyzny i 77 inwalidów - radzieckich jeńców wojennych. Po przeprowadzonej selekcji: "Grupa 300 takich spędzana była po kolacji przed kantynę i ładowana na zwykły wózek drewniany. Zdarzało się to często w obecności członków rodziny ,a stojący tu ojciec nie mógł ratować syna czy brat brata.
WAGONY * Elementem charakterystycznym dla obozu Stuttof były wagoniki kolejki wąskotorowej. Służyły do przewożenia więżniów obozu, do transportu materiałów budowlanych oraz innych surowców wykorzystywanych do produkcji w pobliskich warsztatach obozowych. W połowie 1944r.dwa wagony przystosowano do roli" ruchomej komory gazwej". Uśmiercono w niej chore i starsze wiekiem Żydówki z tzw. "Strumpfstopf-kommando" (komando cerowaczek pończoch): "Brygada składała się z 60-70 kobiet,przeważnie Żydówek. Zapowiedziany wagon był przyczepiany do lokomotywy, a czasem nawet do pociągu towarowego i rzeczywiście odjeżdżał z tym smutnym ładunkiem. Stacja była w pobliżu krematorium,które z szynami łączyło się z kolejką wąskotorową. Gdy pociąg umarłych przejechał jedną czy dwie stacje, zawracał z powrotem i podjeżdżał wprost pod krematorum" Relacja- A. Coradello
Poległym Nocą, gdy ciemność jest jak zwierzę czarne, stoi cisza jak lęku drgający biały słup. I żyła śmierci bije: na marne - drży - na marne, a rano znów się potknę o rozkopany grób. A dniem stół pusty stoi, zabrakło na nim rąk, które by razem ze mną wznosiły kruchą sieć, a uporczywe twarze i ciała wokół siedzą, jak gdyby tu przykute miłości mroczną wiedzą, i głos na ścianach osiadł jak szron i dzwoni; "Leć!" I każą mi: "Zapomnij!" Więc ręce ciężkie włożyć w ciężarny ołów gliny i pracy toczyć głaz, więc jeszcze dzień obrócić, jak mokry piach wyłożyć, odetchnąć jeszcze śmiercią i jeszcze, jeszcze raz. * A potem znowu noc i słuchać długo trzeba, jak schodów trzask się wznosi, jak dławi płótno czarne, a w szyby śniegu bicz: "Na marne - drży - na marne !" I życie w gardle tkwi jak ostry kamień chleba, i czuję was w ciemności bez ziemi i bez nieba. I wtedy trzeba wierzyć, i każą mi: "Zapomnij!" I trzeba martwą broń zamienić w krzyż i płomień...
Miejsca internowania Polaków na terenie Wolnego Miasta Gdańska we wrzesniu 1939r. * Orte auf dem Gebiet der Freien Stadt Danzig, an denen im September 1939 Polen interniert wurden. * Places where Poles were interned in a territory of The Free City of Gdańsk in September 1939.
WYSIEDLENIA I ZAGŁADA ŻYDÓW Z WOLNEGO MIASTA GDAŃSKA I POMORZA GDAŃSKIEGO * Aussiedelung und zugleich Untergang der jü dischen Bevölkerung der Freien Stadt Danzig und Pommerns. * The evacuation and extermination of Jews from the Free City Gdansk and western Pomerania.
HITLEROWSKIE OBOZY INTERNOWANIA LUDNOŚCI POLSKIEJ NA POMORZU GDAŃSKIM NS - Internierungslager in Danzig - Westpreussen für die polnische Bevölkerung. * Nazi internment camps for the Polisch population in Pomerania.
* HITLEROWSKIE OBOZY INTERNOWANIA LUDNOŚCI POLSKIEJ NA POMORZU * NS- Internierugslager in Danzig -Westpreussen die polnische Bevölkerung. * Nazi internment camps for the Polish population in Pomerania. "Kto należy do narodu polskiego musi ........ Najzaszczytniejszym dla nas zadaniem..... uczynienie wszystkiego ,aby każdy ...... polskości,obojętnie jakiego rodzaju .... bez reszty" < Albert Forster> * Albert Maria Forster (ur. 26 lipca 1902 r. w Fürth, Bawaria, zm. 28 lutego 1952 r. w Warszawie) – członek NSDAP nr 1924, SS nr 158. Od 15 października 1930 pełnił na polecenie Hitlera funkcję gauleitera gdańskiego NSDAP. Organizator przyłączenia Gdańska do Rzeszy oraz odpowiedzialny za powstanie obozu koncentracyjnego Stutthof i masowe egzekucje (12 tysięcy pomordowanych) w Piaśnicy na Kaszubach. 31 grudnia 1941 został awansowany na stopień SS-Obergruppenführera. * http://pl.wikipedia.org/wiki/Albert_Forster *
MIEJSCA STRACEŃ NA TERENIE OKRĘGU GDAŃSK - PRUSY ZACHODNIE * Henrichtungsplatz im Bezirk Danzig - Westpreussen. * Places where execution were carried out in the Gdansk - West Prussia region.
KOMISARZE GENERALNI RP * Generalbeauftragten RP - Commissioners-General of the Polish Republic * 1.MACIEJ BIESIADECKI 2.LEON PLUCIŃSKI 3.HENRYK STRASBURGER 4.KAZIMIERZ PAPEE 5. MARIAN CHODACKI
Siły policyjne wzmocniono poprzez utworzenie SS- Stumbann Eimann - oddziału, którego zadaniem było przeprowadzenie aresztowań i przygotowanie obozów internowania. * Die Polizei hat durch die Schaffung des SS-Stumbann gestärkt Eimann - Zweig, dessen Aufgabe es war, Verhaftungen und die Vorbereitung von Internierungslagern. * The Gdańsk police force was enarget by the formation of the SS-Stumbann Eimann - a detachment whosse job it was to carry oud arrests and internment camps.
WOLNE MIASTO GDAŃSK - rozmieszczenie ludności polskiej * FREIE STADT DANZIG - Verteilung der polnischen Bevölkerung * FREE CITY OF GDAŃSK - Distribution of the Polish population
W Wielki Piątek 22 marca 1940r. 67 członków inteligencji, Gdańsk zostało zastrzelonych poza obozem. Pracowników poczty , przedsiębiorców , księży , drukarki, dziennikarzy, prawników . Wśród nich Anastazego Wika Czarnowski - byłego dyrektora Poczty Polskiej - Office, Pan Paweł Rozankowski , inżynier z Port Gdańsk Rady, Franciszek Krecki - polski pracownik gospodarczy i społeczny , Bronisław Komorowski - rektor polskiego kościoła św Stanisława w Wrzeszcz , Władysław Pniewski - Polski nauczyciel w gimnazjum polskiego , Antoni Lendzion - członek opozycji Wolne Miasto Gdańsk " Volkstag . Żrodło: Stutthof - Historyczne Przewodnik Tadeusza Skutnika , opublikowane przez Krajowa Agencja Wydawnicza 1980. * Sources: Stutthof – Historic Guide by Tadeusz Skutnik, published by Krajowa Agencja Wydawnicza 1980.
ANASTAZY WIKA- CZARNKOWSKI * 30.05.1887r. <emeryt były dyr. Poczty Polskiej w W.M. Gdańsku > -------------- SZYMON WITKOWSKI * 15.09.1878r. <Kolejarz> ------------------ PIOTR WOYDA *28.09.1877R. <Adwokat>